Co oznacza łokieć tenisisty?

Łokieć tenisisty to jedno z najczęstszych schorzeń przeciążeniowych kończyny górnej. Wbrew nazwie nie dotyczy wyłącznie sportowców — znacznie częściej pojawia się u osób, które w pracy lub w codziennych czynnościach wykonują powtarzalne ruchy nadgarstka. Schorzenie rozwija się wskutek przeciążenia i mikrourazów ścięgien prostowników nadgarstka, odpowiedzialnych za unoszenie dłoni i stabilizację chwytu. Ścięgna te przyczepiają się do nadkłykcia bocznego kości ramiennej, a ich podrażnienie powoduje charakterystyczny ból po zewnętrznej stronie łokcia. W praktyce oznacza to, że nawet proste czynności — jak praca przy komputerze, używanie narzędzi czy podnoszenie zakupów — mogą wywoływać dolegliwości i stopniowo nasilać problem.

Kogo dotyczy schorzenie?

Stosowana potocznie nazwa „łokieć tenisisty” sugeruje, że problem dotyczy głównie osób uprawiających tenis, squash czy badminton. W rzeczywistości jest odwrotnie — aż 95% przypadków występuje u osób, które nigdy nie grały w tenisa. Najczęściej chorują osoby w wieku 30–55 lat, wykonujące na co dzień jednostajne, energiczne lub wymagające dużej siły ruchy prostowania nadgarstka i odwracania przedramienia.

Do grup szczególnie narażonych należą m.in. informatycy, stomatolodzy, elektrycy, mechanicy oraz wszyscy, którzy pracują z narzędziami lub spędzają wiele godzin przy komputerze. To właśnie powtarzalne obciążenia, a nie sport, najczęściej prowadzą do rozwinięcia tego schorzenia.

Łokieć tenisisty — objawy. Jak zdiagnozować?

Tkliwość uciskowa na nadkłykciu bocznym kości ramiennej,- nasilony ból w trakcie wykonywania wyprostu w stawie promieniowo-nadgarstkowym z oporem,- możliwe ograniczenie wyprostu w stawie łokciowym,- dodatnia próba Milla lub Maudsleya. W wywiadzie pacjent zgłosi problemy przy takich czynnościach jak na przykład przywitanie przez podanie ręki, utrzymanie filiżanki, naciśnięcie klamki czy praca z ręką umieszczoną na myszce komputerowej.Objawy zgłaszane przez pacjenta powinno się zróżnicować z innymi zmianami takimi jak radikulopatia szyjna, zapalenie torebki stawowej, stan zapalny głowy kości promieniowej czy na przykład złamanie szyjki kości promieniowej.

Jak rozpoznać łokieć tenisisty?

Łokieć tenisisty rozpoznaje się głównie po bólu po zewnętrznej stronie łokcia, który nasila się przy ruchach wymagających chwytu lub prostowania nadgarstka. Typowe jest, że ból pojawia się przy podnoszeniu kubka, podaniu ręki, pracy z myszką czy ściskaniu przedmiotów. Miejsce przyczepu ścięgien jest tkliwe i bolesne przy ucisku, a siła chwytu często wyraźnie słabnie.

Specjalista potwierdza diagnozę prostymi testami — np. ból przy oporowanym wyproście nadgarstka lub przy prostowaniu palca środkowego. Jeśli objawy są niejednoznaczne, pomocne bywa USG.

Diagnostyka łokcia tenisisty

Diagnostyka łokcia tenisisty polega na ocenie bólu zlokalizowanego po zewnętrznej stronie łokcia oraz wykonaniu testów prowokacyjnych, które pozwalają rozpoznać przeciążenie ścięgien prostowników nadgarstka. Specjalista sprawdza tkliwość nadkłykcia bocznego kości ramiennej i wywołuje ból poprzez oporowany wyprost nadgarstka lub palca środkowego, co jest typowym objawem tego schorzenia. W razie potrzeby diagnostykę uzupełnia się o USG, które ocenia stan ścięgien, oraz o różnicowanie z innymi schorzeniami powodującymi ból łokcia.

Przyczyny łokcia tenisisty

Przyczyny łokcia tenisisty wynikają głównie z przeciążenia ścięgien prostowników nadgarstka, które pracują intensywnie podczas chwytania i stabilizacji dłoni. Do najczęstszych czynników należą powtarzalne ruchy nadgarstka, długotrwała praca w jednej pozycji, niewłaściwa technika wykonywania czynności, nagłe zwiększenie obciążenia oraz zmniejszona elastyczność ścięgien związana z wiekiem. Schorzenie często dotyczy osób pracujących przy komputerze, wykonujących prace manualne lub używających narzędzi wymagających mocnego chwytu.

Łokieć tenisisty — leczenie

Modyfikacja lub rezygnacja z aktywności w życiu zawodowym, które wywołują objawy bólowe. Eliminacja newralgicznych ruchów może się odbywać poprzez świadomą zmianę techniki chwytu i ustawienie przedramienia w pozycji odwrócenia, czyli dłonią ustawioną ku górze czy też korzystanie z obu rąk przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów.

W pracy z myszką przy komputerze przydatne mogą się okazać podkładki pod staw promieniowo-nadgarstkowy, które znacząco zmniejszają kąt wyprostu w stawie i stwarzają inne warunki pracy dla mięśni prostowników. Jeśli schorzenie dotyczy sportowca, konieczna jest np. korekta techniki uderzenia.

Czy można wyleczyć łokieć tenisisty?

Tak — łokieć tenisisty w większości przypadków można skutecznie wyleczyć, choć wymaga to czasu, konsekwencji i odpowiednio dobranej terapii. Kluczowe jest odciążenie przeciążonych ścięgien, stopniowe wzmacnianie mięśni przedramienia oraz praca nad prawidłową techniką ruchu. Oprócz standardowej fizjoterapii coraz częściej stosuje się nowoczesne metody, takie jak EPTE. To zabieg polegający na wprowadzeniu cienkiej igły bezpośrednio w zmienione chorobowo ścięgno i podaniu mikroprądu galwanicznego, który stymuluje regenerację tkanek, zmniejsza ból i przyspiesza gojenie. EPTE jest precyzyjne, mało inwazyjne i często przynosi poprawę szybciej niż tradycyjne metody.

Choć łokieć tenisisty bywa uporczywy, odpowiednia terapia — w tym fizjoterapia, ćwiczenia, modyfikacja obciążeń i nowoczesne techniki jak EPTE — pozwala większości pacjentów wrócić do pełnej sprawności. Jeśli objawy utrzymują się długo lub nasilają, warto skonsultować się ze specjalistą, aby dobrać najlepszą formę leczenia.

Rehabilitacja łokcia tenisisty

Rozciąganie i rozluźnianie mięśni prostowników z położeniem nacisku na końcowy zakres ruchu. Zasadnicze znaczenie będzie mieć praca indywidualna z fizjoterapeutą wykorzystującym szereg technik z zakresu terapii manualnej (FDM, techniki tkanek miękkich czy Kaltenborn -Evjenth), terapię z wykorzystaniem narzędzi (IASTM) czy metodę suchego igłowania. Doskonałym sposobem na samodzielne rozluźnianie mięśni przedramienia jest wykorzystanie rollera lub kauczukowej piłeczki.Leczenie fizykalne będące dopełnieniem terapii indywidualnej. Tutaj zastosowanie będą miały takie zabiegi jak fala uderzeniowa, fonoforeza, laseroterapia czy krioterapia.Kinesiotaping to metoda wspomagająca, polegająca na odpowiedniej aplikacja plastra na skórze pacjenta celem uzyskania działania przeciwbólowego, przeciwobrzękowego czy poprawiającego funkcję danej grupy mięśni.Ćwiczenia wzmacniające obejmujące program wzmacniania siły chwytu, prostowania i zginania w stawie promieniowo-nadgarstkowym, a także mięśni dwugłowego i trójgłowego ramienia oraz mięśni stożka rotatorów. Przed wdrożeniem ćwiczeń wzmacniających, należy ocenić aktualny stan pacjenta tzn. upewnić czy ustąpiła faza zapalna, co oceniamy na podstawie utrzymywania się przez co najmniej tydzień bezbólowego wykonywania codziennych czynności.Sprzęt ortopedyczny może stanowić dodatkowe wsparcie dla kompleksowego procesu leczenia „łokcia tenisisty”. Aktualnie stosowane, wysokiej jakości ortezy, zapewniają dobre przyleganie do powierzchni przedramienia, dzięki czemu dochodzi do równomiernego rozkładu sił ucisku i mikromasażu bolesnej okolicy w trakcie wykonywania ruchów.

Jak długo trwa leczenie?

W przypadku braku poprawy stanu zdrowia, pomimo zastosowanego leczenia zachowawczego, należy rozważyć leczenie operacyjne celem wycięcia uszkodzonego i zbliznowaciałego obszaru.